Wat hebben ouderen nodig om zelfstandig te kunnen wonen?

Huurdersorganisatie Nijkerk (HON) had Han van Dam van de PCOB werkgroep Wonen en Zorg gevraagd om op haar jaarvergadering te spreken over: Ouderen – wat heeft u nodig om zelfstandig te kunnen wonen? Vanwege de coronacrisis ging deze vergadering niet door. HON interviewde Van Dam alsnog telefonisch over dit onderwerp. Via de HON facebookgroep konden huurders en woningzoekenden vragen stellen.

Van Dam krijgt signalen van ouderen dat hun omgeving, vaak met de beste bedoelingen, aandringt op verhuizing naar een kleinere woning. Hierover zegt hij: “Zij voelen zich daardoor opgejaagd. Ik vertel hen dan dat niets moet, maar alles mag. Als ze naar hun zin wonen, hoeven ze niet weg. Ik merk dat ze door die gedachte vaak opgelucht zijn. Wel gaan ze beter nadenken over de mogelijkheden. Welke alternatieven zijn er? Nu kunnen ze nog zelf beslissen, maar als ze straks gebreken krijgen hebben ze misschien geen keuze meer. Ik hoor vaak dat nieuwe huurwoningen zo duur zijn. Dat klopt, maar daar tegenover staat dat ze dan lage energiekosten hebben. Als mensen een eigen woning hebben, moeten ze OZB betalen. Meestal wonen ze in een ouder huis. Dat brengt onderhoudskosten met zich mee. Ik raad ze aan alle plussen en minnen op een rij te zetten. Als ze daar hulp bij nodig hebben, kunnen ze bij PCOB terecht. Ook Sigma is een instantie die kan helpen. In overleg met een ouderenadviseur kan worden nagegaan waar de mensen tegenaan lopen en wat de oplossingen kunnen zijn.”

Als de woning aangepast moet worden om langer thuis te kunnen wonen, kan een vrijwilliger van PCOB of Sigma de woning doorlichten. Die vrijwilligers zijn meestal gepensioneerde bouwkundigen. Ze kunnen bijvoorbeeld adviseren om steunen in de wc, douche en trapleuning aan te brengen. Voor dure aanpassingen zoals een traplift, is er voor mensen die dat niet zelf kunnen betalen, het WMO-loket van de gemeente (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Afhankelijk van het inkomen moet een eigen bijdrage worden betaald. HON adviseert om altijd contact met verhuurder Woningstichting Nijkerk (WSN) op te nemen bij aanpassingen aan woningen.

WSN biedt 60+ huurders van grote eengezinswoningen de mogelijkheid om tegen gunstige condities te verhuizen naar een kleiner huis. Zij krijgen voorrang en behouden hun huidige huurprijs als die lager is dan de nieuwe huurprijs. Toch maken weinig ouderen gebruik van dit Toekomst Ready Wonen concept. Van Dam: “Op zich is dit een uitstekend plan en sommigen zijn op deze manier inderdaad verhuisd. Maar de voordelen zijn beperkter dan wordt geschetst. Zo moeten die grote eengezinswoningen minstens drie slaapkamers hebben. En wat niet duidelijk is, is of de huur over een langere periode gelijk blijft of dat die alleen voor het eerste jaar geldt. Daarnaast voelen mensen dwang om te verhuizen ter wille van de doorstroming op de woningmarkt. Maar waar vinden ze dat kleinere huisje? Ik raad mensen aan niet te zoeken op ‘seniorenwoningen’ maar op wat bij ze past. Zoek daarom bijvoorbeeld naar een woning van 70 m2. Ja, ik weet dat seniorenwoningen tegenwoordig levensloopbestendige woningen worden genoemd. Maar voor mensen zoals ik, is dat een hele mond vol. Je wilt gewoon een kleiner huis en alles op de begane grond.”

“Ook de fysieke verhuizing kost veel moeite, zeker als je alleen en op leeftijd bent. En als je van een grote naar een kleine woning verhuist, zal je spullen weg moeten doen waar je misschien aan gehecht bent. Daarnaast zien ouderen op tegen de papieren rompslomp die een verhuizing met zich mee brengt. Meestal is verhuizen de laatste grote beslissing in een mensenleven. Ik wil tegen alle ouderen zeggen: er zijn vrijwilligers, er is hulp.”

Van Dam roept de gemeente op meer te laten bouwen voor ouderen. De wachttijd voor gelijkvloerse woningen is momenteel 12 jaar. Gezien de leeftijd van de ouderen is dat te lang. Ook moet er gekeken worden naar een woonvorm voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen maar nog te goed zijn voor een woon-zorgcomplex. En wat ouderen heel belangrijk vinden, is de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. ‘Eenzaamheid’ was tot voor kort het meest gehanteerde begrip. ‘Ontmoeting’ is net zo essentieel omdat er dan sprake kan zijn van een zinvolle invulling van je tijd. ‘Wonen’ is 1, maar is completer als dat samengaat met wederzijdse ‘zingeving’.”

PCOB is bereikbaar op 033-2457231 en Sigma op 033-2474830. HON biedt eveneens hulp aan huurders en woningzoekenden in verschillende vormen.  Bewoners van huurwoningen van WSN hebben zich verenigd in Huurdersorganisatie Nijkerk (HON). Deze stichting is bereikbaar op 06 – 4708 2200, info@huurdersnijkerk.nl, www.huurdersnijkerk.nl en facebook Huurdersorganisatie Nijkerk (HON).